الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)
90
تفسير مجمع البيان (فارسى)
خانه و اختيار دار نيز « بعل » گويند . روع : ترساندن . تفسير : در اينجا خداى سبحان داستان ابراهيم و لوط را بدنبال داستانهاى گذشته بيان مىكند . « وَ لَقَدْ جاءَتْ رُسُلُنا إِبْراهِيمَ بِالْبُشْرى » و منظور از اين فرستادگان فرشتگان هستند ، و در اينكه چند فرشته بودهاند اختلاف است ، ابن عباس گفته : سه تا بودهاند ، جبرئيل و ميكائيل و اسرافيل ، و در روايتى كه از امام صادق عليه السلام روايت شده عدد آنها چهار تا ذكر شده و نام چهارمى آنها كروبيل بوده است . و برخى گفتهاند : نه تا ، و سدّى گفته : يازده تا بودهاند . كه همگى به صورت جوانانى امرد وارد شدند . « إِبْراهِيمَ بِالْبُشْرى » حسن و سدى و جبائى گفتهاند : اينان با نويد و بشارت به ولادت اسحاق و نبوت او و ولادت يعقوب پس از اسحاق آمدند ، و در روايتى كه از امام باقر عليه السلام روايت شده فرمود : اين بشارت بولادت اسماعيل عليه السلام از هاجر بود ، و برخى گفتهاند : بشارت به هلاكت قوم لوط بود . « قالُوا سَلاماً قالَ سَلامٌ » يعنى فرستادگان ما به ابراهيم سلام كردند ، و برخى گفتهاند : يعنى بسلامتى رسيدهاى ، كه خدا به تو سلامتى عطا فرموده ، و بهر صورت اين جمله تحيت فرشتگان بابراهيم عليه السلام بوده ، و ابراهيم نيز در جواب آنها سلام گفت . « فَما لَبِثَ أَنْ جاءَ بِعِجْلٍ حَنِيذٍ » يعنى طولى نكشيد كه ابراهيم روى عادتى كه در پذيرايى ميهمان و آوردن طعام و خوراك براى ايشان داشت گوسالهاى بريان براى آنها آورد ، و اين بدانجهت بود كه خيال كرد آنها ميهمان هستند چون به صورت بشر بودند ، و ابراهيم هم كه ميهمان دوست بود و فرشتگان نيز با بهترين هيئت و صورت بشرى بنزد او آمده بودند . و به همين سبب شتاب در آوردن غذا براى مهمان سنت گرديده . و چنانچه در شرح لغات گفتيم در معناى حنيذ اختلاف است ، ابن عباس و مجاهد